zondag 11 september 2016

Le bleu est une couleur chaude

Even geleden zag ik op Canvas de film La vie d'Adèle. Ik had gehoord dat de film een Gouden Palm gewonnen had, wist zelfs dat Saskia De Coster erin figureerde. Maar zoals altijd ontdek ik de hype een beetje later. Wat te denken van deze film, over een lesbische relatie, met vaak zeer expliciete scènes? Eerlijk gezegd vond ik het best wel een sterke film, heel goed geacteerd, met interessante vragen die opgeroepen werden. Ook het einde triggerde me wel. Verder was ik aangenaam verrast dat het verhaal zich in Lille afspeelde, waar ik twee jaar gewerkt en een half jaar gestudeerd heb. Herkenning en vervreemding.


Dus wilde ik ook het boek lezen waarop de film gebaseerd was. Of beter: de graphic novel. Het was van mijn studententijd geleden dat ik nog een graphic novel las, deze was een verademing. Al weet ik niet zeker of ik sommige dingen even goed begrepen zou hebben als in de film. Da's nu eenmaal mijn probleem met graphic novels: de beelden spreken soms voor zich en dat moet je meenemen in je lezing. Niet altijd even evident voor zo'n letterstaarder als ik...

Waarover gaat het?

‘Mijn blauwe engel Hemelsblauw Blauw als rivieren Bron van het leven...’ Het leven van Clémentine verandert ingrijpend wanneer ze Emma ontmoet, een meisje met blauw haar, dat haar laat kennismaken met alle facetten van de begeerte. Ze stelt haar in staat om eindelijk de blik van de anderen te trotseren. Julie Maroh vertelt ons dit verhaal met een typisch vrouwelijke tederheid en zonder enig voyeurisme. Op de pagina’s van haar dagboek beschrijft Clémentine hoe de twee meisjes samen ontdekken wat liefde en gevoelens inhouden. Een teder en gevoelig verhaal, overweldigend en verontrustend tegelijk. Een aangrijpende graphic novel over een leven dat op zijn kop gezet wordt door de liefde Deze strip heeft de prijs van het publiek in Angoulême 2011 gewonnen. (flaptekst)
 
Zonder al te veel weg te geven kan ik wel zeggen dat de graphic novel van Julie Maroh op enkele fundamentele punten niet overeenkomt met de film. Welke versie is beter: boek of film? Eerlijk gezegd vind ik het open einde van de film veel suggestiever en dus interessanter voor het verhaal. De psychologische kwesties waarmee de personages worstelen komen in het boek soms wat melodramatisch over, terwijl dit in de film prima opgevangen werd door de goede actrices.

Maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat ik Le bleu est une couleur chaude niet zou aanraden. Het blijft een gevoelig verhaal en de tekeningen zijn een absolute meerwaarde! Van grijs naar blauw, wanneer Emma in Clémentines leven komt.

Eind augustus bezocht ik eerder toevallig het stripverhalenmuseum in Brussel. Daar trof ik enkele originele tekeningen aan van Julie Maroh, die blijkbaar beeldverhaal gestudeerd heeft aan Sint-Lukas. Een mooie ontdekking!



woensdag 7 september 2016

L'arbre du pays Toraja

Het was alweer een tijdje geleden dat Philippe Claudel - naast schrijver ook filmmaker - nog een roman uitgebracht had. Met De quelques amoureux des livres, zijn persoonlijke ode aan lezen en schrijven (nog niet vertaald), schonk hij zijn lezers in 2015 wel een leuk tussendoortje, maar het was - wat mij betreft - toch vooral tandenknarsend wachten op het 'echte' werk.


Dat kwam er dit jaar, met L'arbre du pays Toraja. De Nederlandse vertaling De boom in het land van de Toraja (De Bezige Bij) volgde snel. Als je de bladeren en de takken van de boom op het omslag wegduwt, stap je meteen in het universum van Claudel: een wereld waarin het leven en de dood hand in hand gaan. De verteller neemt ons mee naar het eiland Sulawesi in Indonesië, waar de inheemse bevolking, de Toraja, vroeg overleden kinderen niet begraven in de grond maar in een boom. Op die manier zakken de doden niet weg, maar zijn ze voedsel voor de boom die naar de hemel toegroeit. Wanneer het hoofdpersonage, ook een filmmaker, drie dagen later terugkeert naar Frankrijk, vertelt zijn beste vriend Eugène dat hij kanker heeft. Maar onze regisseur hoeft zich geen zorgen te maken, zo verzekert Eugène hem: de kanker is maar in de beginfase en na een operatie zal alles weer gaan zoals normaal. Een iets te optimistische visie zo blijkt, want nog in hetzelfde jaar sterft Eugène. 

Alweer een zwaar thema waarbij je een intriest verhaal verwacht, zoals in Rivier van vergetelheid of Alles waar ik spijt van heb, maar Claudel benadert het deze keer anders. Geen mist, geen industriële achtergrond, geen verlaten café's. Eugènes dood is voor de verteller wel een aanzet om na te denken over het leven, de liefde en vriendschap. Wie dus een roman verwacht met een ingenieuze plot (zoals Het verslag van Brodeck), zal misschien op zijn honger blijven zitten. Wie echter graag meemijmert met de naamloze verteller, die overigens veel wegheeft van Claudel zelf, zal het zich niet beklagen. 

De mooiste scènes zijn de passages waarin de verteller een vrouw observeert vanuit het venster van zijn appartement. Ze woont een paar verdiepingen lager. Wanneer ze 's avonds thuiskomt van haar werk en zich omkleedt, fantaseert hij een heel leven voor haar. Wat later ontmoet hij haar in een piepkleine dokterskamer. Het vogelperspectief is plots een big close-up geworden. Daar waar hij eerst maar contouren van haar zag, ruikt hij nu plots haar adem.

Het is, denk ik, de eerste keer dat Claudel zijn cinematografische capaciteiten op een mooie manier loslaat in een roman. Een recept dat werkt. Een recept van een dubbeltalent.

maandag 5 september 2016

Et la gagnante est...


Proficiat, Jannie! Het verslag van Brodeck is voor jou.

Bedankt aan iedereen die deelnam! Ik ben weer heel wat boekentips rijker :-)
Later deze week komt mijn eerste boekbespreking online...

Bonne lecture! 

maandag 29 augustus 2016

Ik lees Frans 2016

Ik was niet helemaal zeker of ik wel een nieuwe Ik lees Frans wilde doen op deze blog. September is een vrij drukke periode en tijdens vorige edities was het altijd wat moeilijk om alles bij te houden.

Maar toch. Er was vraag naar. Sommige volgers hebben me ooit dankzij de actie leren kennen. En wanneer worden Franstalige boeken anders nog eens onder de aandacht gebracht op een boekenblog? De noodzaak is er trouwens ook: ik heb Frans gestudeerd, maar lees veel minder in de taal van Baudelaire dan vroeger. Voilà, genoeg redenen om er nog eens in te vliegen, allons-y!


La Vieille Bourse in Lille - waar meestal een boekenmarkt te vinden is.
Het opzet van Ik lees Frans
In september mag je hier besprekingen van Franstalige boeken verwachten en niets houdt je tegen om zelf ook een (vertaald) Frans boek te lezen! Als je een boek bespreekt, geef me dan een seintje, want aan het einde van de maand plaats ik alle links in een handig overzicht.

Een boekentip...
Lezers van deze blog weten inmiddels dat ik fan ben van Philippe Claudel. Een schrijver, docent, scenarist en regisseur met een indrukwekkend oeuvre, zonder eigen website of accounts op de sociale media. Nog steeds mijn lievelingsauteur aller tijden, hoewel zijn laatste romans nogal verschillen van zijn eerstelingen (en ja, ik durf ook al eens kritisch te zijn).

Mijn eerste kennismaking met zijn werk was Les âmes grises (Grijze zielen), een roman die jullie vorig jaar konden winnen. Dat boek wordt meestal in één adem genoemd met een andere bestseller van Claudel: Le rapport de Brodeck (Het verslag van Brodeck). Terwijl Grijze zielen zich afspeelt tijdens de Eerste Wereldoorlog, heeft Het verslag van Brodeck de Tweede Wereldoorlog als historische context. Een oorlogsachtergrond die tegelijk heel ingrijpend is voor het hoofdpersonage, Brodeck, die een verslag moet schrijven over een moord op een vreemdeling. De taal is deze keer minder poëtisch maar daarom niet minder pakkend.

Afbeeldingsresultaat voor het verslag van brodeck
 ... en een winactie
Aangezien ik geen kei ben in het bijhouden van blogverjaardagen en dan nooit iets vier of onderneem, gooi ik er nu een winactie tegenaan. Un petit cadeau!

Wil je Het verslag van Brodeck winnen? Geef me dan jouw ultieme boekentip voor 5 september. Welk Frans boek raad je me aan? Waarom? Hoe meer (originele) tips, hoe liever. Je kan hieronder een reactie achterlaten of me mailen op literasa[at]gmail.com

De winnaar wordt op 5 september bekend gemaakt. Bonne chance!



dinsdag 23 augustus 2016

Beter luisteren


Zoals anderen in december beginnen na te denken over wat ze vanaf januari willen veranderen of verbeteren, zo maak ik voornemens in augustus voor september. Want een nieuw schooljaar voelt toch nog meer aan als een begin.

Eigenlijk heb ik maar één doel: beter luisteren. Naar cursisten, collega's, mijn man, mijn familie en vrienden. Op professioneel vlak zou het interessant zijn om wat meer (uitspraak)fouten te kunnen detecteren en dus ook om mijn cursisten gerichtere feedback te geven. Tegelijk wil ik beter luisteren om op een actieve manier aandacht te besteden aan anderen. Luisteren is bijleren. Vroeger kon ik soms letterlijk navertellen wat iemand (vaak een leraar) gezegd had. Nu ik zelf lesgeef, lukt dat veel minder. Hoog tijd dus om mijn oren te spitsen en zo meer kennis te vergaren.

Beter luisteren betekent hopelijk ook beter dialogen leren schrijven. Mijn zwakste punt tijdens het schrijven. Deze zomer adviseerden twee schrijvers me om goed te luisteren naar wat anderen zeggen. Vertellen ze veel of juist weinig? Welke woorden gebruiken ze? En wat willen mensen niet zeggen? Mijn oren staan wijd open.

woensdag 17 augustus 2016

Gelezen op vakantie

De afgelopen weken postte ik hier enkele stukjes die ik geschreven had tijdens onze reis door Zwisterland en Italië. In tegenstelling tot vorige zomer lukte het deze keer om schrijven en lezen te combineren. Lang leve luchthavens en treinen!

Onheilig - Roos van Rijswijk


Onheilig, het debuut van Roos van Rijswijk, toont aan dat je geen ingewikkelde verhaallijn of een rist personages nodig hebt om een goed boek te schrijven. Twee hoofdpersonen, een moeder en een zoon die met elkaar in conflict staan, zijn genoeg. De personages praten langs elkaar heen en de vertelstemmen worden afgewisseld. Elk hoofdstuk bestaat uit kortere stukjes, met beschrijvingen of rake observaties. Clichés kom je niet tegen, zowel de moeder als de zoon zijn hard voor elkaar. De landerige hitte op de achtergrond van het verhaal sluit perfect aan bij de zomerse temperaturen waarin ik deze roman las.

Een soort van liefde - Alicja Gescinska

Alicja Gescinska leerde ik kennen via het schitterende tv-programma Alleen Elvis blijft bestaan op Canvas. De filosofe die als kind van Polen naar België verhuisde, kon boeiend vertellen over literatuur, kunst, muziek en religie. Naast een non-fictie boek De verovering van de vrijheid en academische publicaties, schreef ze een roman over de liefde 'omdat de liefde niet wetenschappelijk te bevatten is'. Mijn nieuwsgierigheid was meteen gewekt.

Het verhaal over Anna, een studente die een verhouding met een Amerikaanse professor begint, wordt doorspekt met filosofische beschouwingen. Daarnaast maken we kennis met Elisabeth, die het huis van haar overleden vader opruimt. De puzzelstukjes van beide verhaallijnen vallen gaandeweg mooi op hun plaats. De relatie studente-professor klinkt een beetje cliché, maar Gescinska komt ermee weg. Een uitgebalanceerd verhaal met enkele zinnen die zo in je notitieboekje kunnen.

Haar - Kathleen Vereecken


Dit boek stond al langer op mijn verlanglijstje, aangezien ik geprikkeld werd door de denkoefeningen bij een nieuw boek op de blog van Kathleen Vereecken.  

Het verhaal start met een autovakantie naar Spanje. Een vakantie zoals dat ook ging in mijn kindertijd: zonder airco, met spijs en drank en plakkende benen op de achterbank. Vereecken is heel goed in sfeer scheppen en zet sterke personages neer. De spanningen tussen de drie zussen, die meegroeien met het verhaal, worden heel herkenbaar weergegeven. Ik voelde me tegelijkertijd Suzanne, Catherine en Hanna. De verfijnde stijl zorgt ervoor dat ironie en verdriet hand in hand gaan. Mooi! 

'Schrijven is een oefening in empathie,' zei Kathleen Vereecken terecht in dit interview. Een gedachte die blijft hangen.

zaterdag 13 augustus 2016

Milaan


Twee zonsondergangen en één onweer gaf je ons, 's avonds, na je vele musea en modieuze bewoners. Dames liepen op voetpaden alsof het catwalks waren en in bijna elke straat troffen we een palazzo of een kerk aan. 

'One map for museums and one map for shopping,' zo had de receptionist het gezegd. We hielden ons vooral aan de museumplattegrond, maar de winkels loerden overal om de hoek. Milaan kan je niet verdelen, alles loopt voortdurend door elkaar. 

De eerste zonsondergang op het dak van grootwarenhuis La Rinascente werd ons aangeraden, de tweede ontdekten we zelf. De zon boven Sant'Alessandro, met een aperitief binnen handbereik, was zo mogelijk nog warmer dan die met zicht op de Duomo. 

Op de laatste avond had de stad nog iets in petto. Geen vuurwerk maar een betere donder-en-bliksemshow, toevallig waren we ook aan de Duomo. De hemel lichtte paars op bij elke bliksemschicht, parapluverkopers schoten uit de grond, winkeltassen werden als afdak gebruikt. Een rozenverkoper liet zijn koopwaar boven zijn hoofd begieten. En wij? Wij genoten van Italiaanse outdoor cinema.