zaterdag 30 augustus 2014

Uitgelezen: 'Omega minor' van Paul Verhaeghen #AKLM

Augustus loopt op z'n einde. Aangezien ik me voorgenomen had om enkele ongelezen klassiekers uit mijn boekenkast te lezen voor de 'augustus klassieke literatuur maand' van Sandra schrijft en leest, werd het na Lijmen/Het been van Elsschot hoog tijd voor een tweede klassieker. En wat voor een! Omega minor van Paul Verhaeghen is een pil van zo'n 600 pagina's. Niet iets wat je zomaar op een namiddagje uitleest. Het is een postmoderne klassieker uit de hedendaagse Nederlandstalige literatuur over de holocaust. Een professor had er vroeger lovende woorden over gesproken tijdens zijn colleges. Ook de geliefde had dit boek verslonden. Redenen genoeg dus om mijn tanden te zetten in dit boek.

(bron)
Omega minor samenvatten is een schier onmogelijke taak. De roman waaiert alle kanten uit, het is een soort palimpsest, waar steeds andere versies van hetzelfde verhaal doorschemeren. Stukken uit het verhaal worden door de personages zelf verdraaid en herschreven, wat deze roman uiterst postmodern maakt. Hét verhaal en dé waarheid bestaan nu eenmaal niet. Iedereen maakt zijn of haar eigen vorm van literatuur. Lezers die houden van een behapbaar en rechtlijnig verhaal kunnen zich dus beter onthouden.

In grote lijnen gaat dit boek over een jood, Jozef de Heer, die Auschwitz overleefd heeft. Tijdens de oorlog is hij meermaals op de vlucht geslagen, heeft hij gewerkt als goochelaar, werd hij verraden en heeft hij zelf ook verraden. Hij vertelt zijn levensverhaal aan Paul Andermans, een Vlaamse postdoc die in Berlijn verblijft. Als onderzoeker van het geheugen raakt hij gefascineerd door De Heers relaas. Tegelijkertijd volgt de lezer het verhaal van Goldfarb, een Joods-Duitse wetenschapper die in Amerika aan de atoombom werkt met zijn geliefde Hannah. Zijn levensloop raakt ook verstrengeld met die van Paul Andermans en Jozef de Heer. Ondertussen is de gruwel van de oorlog een constante en angstaanjagende aanwezige.

Paul Verhaeghen (bron)


Dat deze roman vroeger op de universitaire leeslijst stond, hoeft niet te verbazen. Het is zo'n boek dat ik vroeger, als student, nauwkeurig geanalyseerd zou hebben voor een paper. Er zijn verschillende interessante dingen die je onder de loep zou kunnen nemen: de wisselende identiteiten van de personages (elk personage lijkt een dubbelganger te hebben), het beeld van Amerika, de functie van geschiedschrijving, de metafictie (wat zegt dit boek over zichzelf, over literatuur?). Enzovoort. Gelukkig kon ik de roman als doorsnee lezer ook appreciëren. Verhaeghen bewijst dat hij kan schrijven, denken, choqueren, filosoferen, vertellen en verontrusten. Omega minor is een magnum opus, een roman met internationale klasse à la De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch. Maar dan nog complexer. Een uitdagend boek waar je als lezer dagenlang mee kan worstelen.

Welke "intellectueel uitdagende" roman heb jij al gelezen? 

zondag 24 augustus 2014

De ideale boekhandel

Op Boekboetiek, de blog van Annelies, loopt momenteel een fijne winactie. Als je jouw ideale boekhandel beschrijft, maak je kans om De verzamelde werken van A.J. Fikry, boekhandelaar van Gabrielle Zevin te winnen. Je hoeft alleen maar een mailtje te sturen en jouw perfecte boekhandel te schetsen. Ik dacht: laat ik van die beschrijving meteen ook een blogpost maken!

(bron foto)
 De meeste mooie boekhandels vind je in een grootstad. In een Parijse avenue of in een zijstraat van Oxford Street in Londen. Maar mijn ideale boekhandel wandel je binnen op een geurige lentemorgen, ergens in een Belgische provinciestad, net binnen wandelafstand. De verstrooide wandelaar vergaapt zich aan de etalage, waar luxueuze hardcovers hem of haar toelachen. 
Op het eerste gezicht lijkt de boekhandel vrij bescheiden, maar eens je binnen staat, en de geur van pockets, inkt en verse koffie je tegemoet komt, merk je pas hoe groot de boekhandel is. Boekenruggen leunen verleidelijk tegen elkaar aan, eikenhouten boekenplanken zetten hun schouders onder vele woorden, laddertjes reiken tot aan het plafond. Jongeren vinden er wijsheid in Couperus, Austen en Mulisch. Ouderen worden terug kind bij het doorbladeren van Harry Potter of Le Petit Prince. Soms bots je er ook eens tegen een schrijver op. Een jonge, debuterende auteur kijkt je dan verlegen aan. Vriendschappen worden er gesmeed onder het alziend oog van de boekhandelaar, een wijze oude man die wel wat van Perkamentus weg heeft. Hij wijst je de weg naar Homerus of naar Tolkien. Uren kan je er grasduinen in prachtig ingebonden encyclopedieën, op zoek naar betekenissen. Maar ook poëzie, graphic novels of dromerige postkaarten kunnen jouw pad kruisen. 
(bron foto)
Wanneer je dan, met handen die beven van opwinding, een stapeltje boeken afrekent en jouw eigendom mag noemen, kan je in de bijhorende koffiebar rustig uitblazen. In deze boekhandel begint nu eenmaal jouw verhaal.

(En nu maar hopen dat ik die actie win!)

vrijdag 15 augustus 2014

Kinderboeken voor later

Neen, ik doe nog niet aan geboorteplanning. Maar als ik dan toch eens aan kinderen denk, dan dwalen mijn gedachten vaak af naar welke boeken ik hen zou willen voorlezen. Eerst en vooral zou ik natuurlijk mijn eigen collectie kinderboeken aanspreken: sprookjes van Grimm en Andersen, Belle en het Beest, Otje, Pluk van de Petteflet, Le Petit Prince... Die laatste vertaal ik dan gauw even tijdens het lezen, als multitaskende boekenmama. Ahum.

(bron foto)


Maar er zijn nog zoveel andere klassiekers die ik speciaal voor hen zou aanschaffen. Mooi geïllustreerde kinderboeken die ik zelf vaak nog niet gelezen heb. Een overzichtje, in willekeurige volgorde.

Winnie The Pooh
Als kind heb ik wel eens naar de Disney tekenfilms van Winnie The Pooh gekeken. Pas vele jaren later ontdekte ik dat de verhalen niet door Disney, maar door Alan Alexander Milne uitgevonden waren. En dat de originele illustraties van Ernest Shepard veel mooier zijn dan de uitgelijnde Dinseyfiguurtjes. De merchandising (waar ik vroeger wel een zwak voor had) laat ik dan graag achterwege.

Piglet & Pooh (bron)

Raad eens hoeveel ik van je hou
Ook dit boek kende ik eerst niet (dat komt ervan als je altijd volwassenenliteratuur leest), tot een vriendin er enthousiast over vertelde in een winkel in Gent. Ik doorbladerde het boek en dacht meteen 'ja, later, als..'.
Die cover! (bron)

Brieven aan mijn kikkerprins
Een modern sprookje, dat klikt altijd goed. Bovendien zijn de gedichten van Reine De Pelseneer ook niet slecht. Voor haar kinderboeken was ik al wat te oud, maar dat kan later nog goed gemaakt worden.

Mooie cover ook, van Martine Decroos (bron)

Het geheim van de keel van de nachtegaal
Kinderliteratuur van Belgische bodem, daar zeg ik geen neen tegen. Een aantal postmoderne boeken van Peter Verhelst heb ik al gelezen, dus hier geen eerste kennismaking. De illustraties van Carll Cneut doen me nu al watertanden... geen wonder dat dit boek talloze prijzen in de wacht sleepte.

Illustratie van Carll Cneut (bron)

Kikker
Mijn broer kreeg ooit het boek Kikker en het vogeltje van Max Velthuijs. Het was een tragisch verhaal over een dode vogel. Het verhaal greep zowel mijn niet-lezende broer als mezelf enorm aan. Ook andere Kikkerverhalen passeerden de revue. Samen met Winnie The Pooh en Raad eens hoeveel ik van je hou behoren de Kikkerboeken ook tot de antropomorfe dierenwereld van de kinderliteratuur.

Kikker (bron)
Zoals je ziet, is mijn lijstje niet zo origineel. Kinderboeken liggen dan ook een hele poos achter me. Jeugdboeken liggen verser in het geheugen: Het dagboek van Anne Frank, de boeken van Roald Dahl, Karel Verleyen, Astrid Lindgren, Thea Beckman, Simone van der Vlugt, Jan Simoen en uiteraard... Harry Potter van J.K. Rowling. Ook de jeugdboeken van Kathleen Vereecken, die ik volg op Twitter, lijken me de moeite waard.

Nu maar hopen dat mijn toekomstige kinderen goede lezers worden.

Aan welk kinder- of jeugdboek heb jij mooie herinneringen?

zondag 10 augustus 2014

Uitgelezen: 'Lijmen/ Het Been' van Willem Elsschot

Na een druk maar leuk sociaal weekend liet ik me deze zondagmiddag achteruit zakken met een boek. Een klassieker dan nog wel uit de Belgische literatuur: Lijmen/Het been van Willem Elsschot. Hoewel het boek al een aantal jaren op m'n boekenplank staat, werd ik er nu pas toe aangezet om het te lezen dankzij de 'augustus klassieke literatuur maand' van Sandra schrijft en leest. Eerder had ik al met veel plezier Kaas en Villa des Roses van Elsschot gelezen.

Het is altijd een beetje wennen aan de droge en zakelijke stijl van Elsschot. Maar eens je dat gewoon bent, lezen zijn verhalen erg vlot. Eigenlijk bestaat Lijmen/Het been uit twee romans, die inhoudelijk bij elkaar aansluiten en daardoor vaak als 1 boek uitgegeven worden. In Lijmen (1923) maken we kennis met Frans Laarmans (die het verhaal aan een cafébezoeker vertelt) en zijn baas, de heer Boorman. Die laatste is hoofdredacteur van het Wereldtijdschrift, dat eigenlijk een veredelde brochure is. Boorman is een gewiekste reclameman, in een tijd waarin reclame nog in zijn kinderschoenen staat. Hij verkoopt advertentieruimte in zijn tijdschrift aan goedgelovige bedrijfsleiders, en zorgt ervoor dat die bedrijfsbazen zelf het tijdschrift kopen. Hiervoor moet hij ze eerst 'lijmen', dat wil zeggen: ze naar de mond praten zodat ze zoveel mogelijk exemplaren van het tijdschrift kopen. De advertenties flanst hij samen met Laarmans in elkaar en zijn losse variaties van hetzelfde. 

Boorman en Laarmans in de verfilming van Robbe De Hert (bron)

Wanneer ze echter een gehandicapte bazin van een ijzerbedrijfje opzadelen met honderdduizend exemplaren, loopt het een beetje uit de hand. De vrouw in kwestie heeft een slecht been dat ze eigenlijk zou moeten laten verzorgen. Door de aankoop van het Wereldtijdschrift, gaat ze niet alleen financieel maar ook lichamelijk achteruit. In Het been (1938) krijgt Boorman wroeging over deze zaak. Hij probeert zijn fout uit het verleden recht te zetten. Maar lukt hem dat ook? 
Willem Elsschot (bron)

Ik heb Lijmen/ Het been graag gelezen. Het reclamethema en de daarbij horende geldklopperij is nog steeds actueel. Maar ik heb vooral genoten van de humor in dit boek. De scènes waarin Boorman en Laarmans flauwe advertenties opstellen, zijn doordrenkt van ironie. Net zoals Droogstoppel in Max Havelaar (jeweetwel, die andere klassieker, van Multatuli) valt Boorman graag in herhaling, waardoor de absurditeit van sommige gebeurtenissen extra in de verf wordt gezet. Verder vind ik het fijn om eens een Belgische klassieker te lezen, waarin af en toe wat Frans niet wordt geschuwd (hoewel er ook ergens gepleit wordt voor de Vlaamse zaak). Elsschot is zonder twijfel een Belgische schrijver waar we trots op mogen zijn. Met deze recensie spoor ik jullie dan ook aan om hem eens te (her)lezen...

vrijdag 8 augustus 2014

Uitgelezen: 'Cassandra' van Dorothy Baker

(bron foto)
'Geloof mij nou maar, wij zijn bijzonder,' zei ik. 'Wie anders hadden onze moeder als moeder en onze vader als vader kunnen hebben? Wie ken je verder nog met een Riley en een Bösendorfer, of die zelfs maar weet wat dat zijn? Wij zijn nooit lid geweest van de Jonge Humanisten, hebben nooit verkering gehad met een of andere slome duikelaar en zijn nooit lid geweest van het studentencorps, gewoon omdat we die taal niet spraken of in die termen dachten. Dat hadden we gewoon niet gekund. Wij beginnen pas te leven waar andermans voorstellingsvermogen ophoudt.'
Cassandra.
Dorothy Baker
p. 134 (vert. 2014)

Mijn recensie voor Cutting Edge lees je hier.

woensdag 6 augustus 2014

Franse klassiekers in september

Sandra van de blog Sandra schrijft en leest heeft het initiatief 'Augustus klassieke literatuur maand' gelanceerd. Ondertussen zijn er al meer dan 30 collega-bloggers die hieraan meedoen! En ook bij mij begint het te kriebelen. Daarom zal ik binnenkort Lijmen/Het been lezen van Willem Elsschot. Ik heb enorm genoten van Villa des roses en Kaas van Elsschot, dus eigenlijk verwondert het me dat ik Lijmen/Het been nog niet gelezen heb, ook al staat het al enkele jaren in mijn boekenkast. Ik zag echter wel de verfilming van Robbe De Hert, die ik erg goed vond. Hier alvast een voorsmaakje!



Maar er is meer.  Paulien van Met mijn neus in een boek  gaat in oktober Engelse klassiekers lezen. Ook dit lijkt me een interessante actie, vooral omdat het lang geleden is dat ik nog een 'echte' Engelse klassieker heb gelezen. Welke raden jullie me aan? Zelf ben ik geneigd om iets van Jane Austen of de gezusters Brönte te lezen.

En er is zelfs nog meer! Bij deze wil ik, als romaniste, ook graag een Franse literatuur maand lanceren! In september lees ik dus Franse boeken. Momenteel twijfel ik nog tussen Les liaisons dangereuses van Choderlos de Laclos, Les enfants terribles van Jean Cocteau, Nanon van George Sand of La nausée van Jean-Paul Sartre. Of zou ik toch maar voor de volledige brieven, de Correspondance van Gustave Flaubert gaan (756 pagina's)? Van Flaubert las ik alles, behalve zijn brieven...



Welke Frans romans willen jullie (her)lezen? Een vertaling is ook goed, uiteraard. Laat het me weten in een reactie hieronder! Absolute aanraders zijn: Madame Bovary van Flaubert (volgens mij dé Franse klassieker bij uitstek), Le Rouge et le Noir van Stendhal, Boule de suif et autres contes van Guy de Maupassant, Candide van Voltaire, maar ook Le Petit Prince van Antoine de Saint-Exupéry of de verhalen van Jules Verne. Benieuwd wat jullie willen lezen!