zondag 11 september 2016

Le bleu est une couleur chaude

Even geleden zag ik op Canvas de film La vie d'Adèle. Ik had gehoord dat de film een Gouden Palm gewonnen had, wist zelfs dat Saskia De Coster erin figureerde. Maar zoals altijd ontdek ik de hype een beetje later. Wat te denken van deze film, over een lesbische relatie, met vaak zeer expliciete scènes? Eerlijk gezegd vond ik het best wel een sterke film, heel goed geacteerd, met interessante vragen die opgeroepen werden. Ook het einde triggerde me wel. Verder was ik aangenaam verrast dat het verhaal zich in Lille afspeelde, waar ik twee jaar gewerkt en een half jaar gestudeerd heb. Herkenning en vervreemding.


Dus wilde ik ook het boek lezen waarop de film gebaseerd was. Of beter: de graphic novel. Het was van mijn studententijd geleden dat ik nog een graphic novel las, deze was een verademing. Al weet ik niet zeker of ik sommige dingen even goed begrepen zou hebben als in de film. Da's nu eenmaal mijn probleem met graphic novels: de beelden spreken soms voor zich en dat moet je meenemen in je lezing. Niet altijd even evident voor zo'n letterstaarder als ik...

Waarover gaat het?

‘Mijn blauwe engel Hemelsblauw Blauw als rivieren Bron van het leven...’ Het leven van Clémentine verandert ingrijpend wanneer ze Emma ontmoet, een meisje met blauw haar, dat haar laat kennismaken met alle facetten van de begeerte. Ze stelt haar in staat om eindelijk de blik van de anderen te trotseren. Julie Maroh vertelt ons dit verhaal met een typisch vrouwelijke tederheid en zonder enig voyeurisme. Op de pagina’s van haar dagboek beschrijft Clémentine hoe de twee meisjes samen ontdekken wat liefde en gevoelens inhouden. Een teder en gevoelig verhaal, overweldigend en verontrustend tegelijk. Een aangrijpende graphic novel over een leven dat op zijn kop gezet wordt door de liefde Deze strip heeft de prijs van het publiek in Angoulême 2011 gewonnen. (flaptekst)
 
Zonder al te veel weg te geven kan ik wel zeggen dat de graphic novel van Julie Maroh op enkele fundamentele punten niet overeenkomt met de film. Welke versie is beter: boek of film? Eerlijk gezegd vind ik het open einde van de film veel suggestiever en dus interessanter voor het verhaal. De psychologische kwesties waarmee de personages worstelen komen in het boek soms wat melodramatisch over, terwijl dit in de film prima opgevangen werd door de goede actrices.

Maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat ik Le bleu est une couleur chaude niet zou aanraden. Het blijft een gevoelig verhaal en de tekeningen zijn een absolute meerwaarde! Van grijs naar blauw, wanneer Emma in Clémentines leven komt.

Eind augustus bezocht ik eerder toevallig het stripverhalenmuseum in Brussel. Daar trof ik enkele originele tekeningen aan van Julie Maroh, die blijkbaar beeldverhaal gestudeerd heeft aan Sint-Lukas. Een mooie ontdekking!



woensdag 7 september 2016

L'arbre du pays Toraja

Het was alweer een tijdje geleden dat Philippe Claudel - naast schrijver ook filmmaker - nog een roman uitgebracht had. Met De quelques amoureux des livres, zijn persoonlijke ode aan lezen en schrijven (nog niet vertaald), schonk hij zijn lezers in 2015 wel een leuk tussendoortje, maar het was - wat mij betreft - toch vooral tandenknarsend wachten op het 'echte' werk.


Dat kwam er dit jaar, met L'arbre du pays Toraja. De Nederlandse vertaling De boom in het land van de Toraja (De Bezige Bij) volgde snel. Als je de bladeren en de takken van de boom op het omslag wegduwt, stap je meteen in het universum van Claudel: een wereld waarin het leven en de dood hand in hand gaan. De verteller neemt ons mee naar het eiland Sulawesi in Indonesië, waar de inheemse bevolking, de Toraja, vroeg overleden kinderen niet begraven in de grond maar in een boom. Op die manier zakken de doden niet weg, maar zijn ze voedsel voor de boom die naar de hemel toegroeit. Wanneer het hoofdpersonage, ook een filmmaker, drie dagen later terugkeert naar Frankrijk, vertelt zijn beste vriend Eugène dat hij kanker heeft. Maar onze regisseur hoeft zich geen zorgen te maken, zo verzekert Eugène hem: de kanker is maar in de beginfase en na een operatie zal alles weer gaan zoals normaal. Een iets te optimistische visie zo blijkt, want nog in hetzelfde jaar sterft Eugène. 

Alweer een zwaar thema waarbij je een intriest verhaal verwacht, zoals in Rivier van vergetelheid of Alles waar ik spijt van heb, maar Claudel benadert het deze keer anders. Geen mist, geen industriële achtergrond, geen verlaten café's. Eugènes dood is voor de verteller wel een aanzet om na te denken over het leven, de liefde en vriendschap. Wie dus een roman verwacht met een ingenieuze plot (zoals Het verslag van Brodeck), zal misschien op zijn honger blijven zitten. Wie echter graag meemijmert met de naamloze verteller, die overigens veel wegheeft van Claudel zelf, zal het zich niet beklagen. 

De mooiste scènes zijn de passages waarin de verteller een vrouw observeert vanuit het venster van zijn appartement. Ze woont een paar verdiepingen lager. Wanneer ze 's avonds thuiskomt van haar werk en zich omkleedt, fantaseert hij een heel leven voor haar. Wat later ontmoet hij haar in een piepkleine dokterskamer. Het vogelperspectief is plots een big close-up geworden. Daar waar hij eerst maar contouren van haar zag, ruikt hij nu plots haar adem.

Het is, denk ik, de eerste keer dat Claudel zijn cinematografische capaciteiten op een mooie manier loslaat in een roman. Een recept dat werkt. Een recept van een dubbeltalent.

maandag 5 september 2016

Et la gagnante est...


Proficiat, Jannie! Het verslag van Brodeck is voor jou.

Bedankt aan iedereen die deelnam! Ik ben weer heel wat boekentips rijker :-)
Later deze week komt mijn eerste boekbespreking online...

Bonne lecture!